Bijlage

Uit ArchiefWiki
Ga naar: navigatie, zoeken


Inhoud

Omschrijving

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een bijlage is een

Document dat ter ondersteuning, toelichting of kennisgeving aan een ander document is toegevoegd.

Toelichting
* Zie ook onder Verbaal (II).
Gerelateerde termen
* Document, Verbaal (II)
Referentie
* ANV, lemma 16

Internationale terminologie

Relatie(s)

Verwijzing(en)

Illustratie(s)

Oude terminologie


Omschrijving

Archiefterminologie

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een bijlage is een

Document dat ter ondersteuning, toelichting of kennisgeving aan een ander document is toegevoegd.

Toelichting

Overgenomen uit

  • ANV, lemma 16.


Lexicon van Nederlandse Archieftermen (1983)

Een bijlage is een stuk, dat bij een ander stuk is gevoegd, omdat het ten aanzien daarvan een dienende functie vervult.

Toelichting

  • Deze definitie is gelijkluidend aan NAT nr. 67.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)

Een bijlage is een stuk, dat bij een ander stuk is gevoegd, omdat het ten aanzien daarvan een dienende functie vervult.

Toelichting

  • Allerlei typen van archiefbescheiden kunnen als bijlagen dienen. Een voorbeeld geeft Handleiding § 30: "Voorzooverre stukken bepaaldelijk in de resolutiën worden vermeld, kunnen zij tot eene serie bijlagen der resoluties worden vereenigd ...".
  • Doordat een stuk als bijlage gaat dienen, krijgt het er een formeel kenmerk bij.

Overgenomen uit

  • NAT, lemma 67.

Een serie bijlagen is een reeks bescheiden, die ten aanzien van andere bescheiden een dienende functie vervullen.

Toelichting

  • Handleiding, toelichting bij § 30: "In de resolutiën wordt dikwijls verwezen naar of melding gemaakt van een rapport, eene berekening, een financieelen staat enz. Zulke stukken zijn als bijlagen der resolutiën te beschouwen en kunnen, zich bij de volgorde der resolutiën aansluitend, eene serie bijlagen der resolutiën vormen".
  • De beperking van de mogelijkheid om een serie bijlagen te, vormen is vervat in Handleiding § 32: „Men mag aannemen, dat eene serie ingekomene stukken (beschouwd als bijlagen tot de resolutiën) niet vroeger is begonnen, dan de serie resolutiën begon, eene serie acquitten, dan de serie rekeningen begon, waarbij zij behooren . . .".

Overgenomen uit

  • NAT, lemma 68.


Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)

Voorzooverre stukken bepaaldelijk in de resolutiën worden vermeld, kunnen zij tot eene serie bijlagen der resolutiën worden vereenigd, met dien verstande dat dossiers afzonderlijk moeten worden gehouden.

Toelichting

  • In de resolutiën wordt dikwijls verwezen naar of melding gemaakt van een rapport, eene berekening, een financieelen staat enz. Zulke stukken zijn als bijlagen der resolutiën te beschouwen en kunnen, zich bij de volgorde der resolutiën aansluitend, eene serie bijlagen der resolutiën vormen. Met de stukken uit bestaande dossiers is dit evenwel anders. De in een dossier voorkomende stukken mogen in de resolutiën worden vermeld, daarnaar moge worden verwezen, het zou onlogisch en onpraktisch zijn het dossier uit elkaar te halen en de stukken in de serie bijlagen der resolutiën in te voegen.

Overgenomen uit


Men mag aannemen, dat eene serie ingekomene stukken (beschouwd als bijlagen tot de resolutiën) niet vroeger is begonnen, dan de serie resolutiën begon, eene serie acquitten, dan de serie rekeningen begon, waarbij zij behooren. Het is daarom gewenscht die stukken niet tot eene serie te vereenigen, maar hetzij elk stuk afzonderlijk te beschrijven, hetzij ze in bundels te vereenigen.

Toelichting

  • Het hier geponeerde behoeft eigenlijk geen bewijs. Ingekomene stukken zijn bijlagen tot de resolutiën, acquitten bijlagen tot de rekeningen; het is duidelijk, dat de serieën bijlagen niet kunnen beginnen voor de serieën registers, waarvan zij de bijlagen zijn. Men lette intusschen op den in de § gebezigden term "begon" (niet "begint"); want het is zeer wel mogelijk, dat de oudste rekeningen of resolutieboeken verloren zijn gegaan, terwijl de bijlagen bewaard zijn gebleven. Op dit oogenblik kan de serie bijlagen dan eerder beginnen dan de hoofdserie, maar in vroeger tijd is dan toch het omgekeerde het geval geweest.
  • De regel ontleent dan ook zijne beteekenis aan de gevolgtrekking, die er uit valt af te leiden. Het komt herhaaldelijk voor, vooral in de middeleeuwsche archieven, dat uit het tijdvak, waaruit nog geene serieën resolutieboeken voorhanden zijn — en deze blijkbaar ook nooit hebben bestaan — zich talrijke bescheiden losse stukken en charters in het archief bevinden, die men niet zonder grond als ingekomene stukken te beschouwen heeft. Men heeft die stukken dus bewaard, eer men de handelingen opschreef. Maar men heeft die stukken in het archief niet in verband kunnen brengen met de niet geregistreerde handelingen; men heeft dus van die stukken nooit eene serie kunnen maken. Zij zijn dan ook in den regel elk op zich zelf bewaard, eene enkele maal tot een dossier (een bundel processtukken b.v.) bijeengevoegd. Het is dan ook niet juist, later uit die losse stukken eene serie te vormen, en dat te meer daar een bestuur, dat zijne handelingen niet belangrijk genoeg vond om ze te doen opteekenen, evenmin alle ingekomene stukken belangrijk genoeg zal hebben gevonden om ze te bewaren. De serie, die men vormen zou, zou dan alleen uit enkele ingekomene stukken bestaan, die men ter wille hunner belangrijkheid of om andere redenen had bewaard: zij zou dus onvolledig zijn. Het is daarom gewenscht die stukken niet tot eene serie te vereenigen, maar hetzij elk afzonderlijk te beschrijven of, overeenkomstig het in de toelichting van § 27 gezegde, eenige stukken tot bundels te vereenigen.
  • Ter toelichting van het bovenstaande kan op het gemeentearchief van IJselstein worden gewezen. De verschillende serieën resolutieboeken beginnen daar omstreeks 1680; vóór dien tijd komen dan ook slechts weinige brieven en andere stukken voor, doch sinds 1680 beginnen die verzamelingen daarentegen vrij volledig te worden. Bij de regeling van dat archief zijn daarom de enkele van v66r dat jaar dateerende stukken afzonderlijk, of volgens de onderwerpen bijeengevoegd, beschreven. Immers uit den toestand van het archief bleek duidelijk, dat de bewaard geblevene ingekomene stukken en brieven niet als zoodanig, maar om het belang van hun inhoud waren bewaard. Zij moesten dus zoo worden beschreven, dat hun inhoud daarbij op den voorgrond stond. Ze tot eene chronologische serie te vereenigen was daardoor uitgesloten.
  • Veel zeldzamer is het geval, dat er quittantiën voorhanden zijn uit een tijdvak, waarin geene rekeningen hebben bestaan. Vooral in den oudsten tijd hechtte men meer waarde aan de uitvoerige rekeningen dan aan de quittantiën; maar mocht het geval zich voordoen, dat eene enkele quittantie in den vorm van een charter anterieur is aan de serie rekeningen, dan behooren dezelfde beginselen te worden toegepast, die hierboven voor de ingekomene stukken zijn uiteengezet.
  • Ook op praktische gronden verdient het opvolgen van bovenstaanden regel aanbeveling. Immers juist de oudste stukken zullen volgens dat voorschrift buiten de serieën vallen, en dat de oudste stukken, die in den regel de belangrijkste zijn, dientengevolge afzonderlijk worden beschreven, verdient toejuiching. Trouwens dat de oudste stukken het belangrijkst zijn, is een gevolg van de zeldzaamheid van stukken uit de oudste tijden, en dat die oude stukken zoo zeldzaam zijn, is althans voor een deel juist het gevolg van de gewoonte, die oorspronkelijk gold, om niet alle stukken te bewaren, maar alleen de belangrijkste.

Overgenomen uit


Relaties

Externe verwijzingen

Voorbeeld

Feiten over BijlageRDF-feed
Term Bron OmschrijvingEen bijlage is een Document dat ter ondersteuning, toelichting of kennisgeving aan een ander document is toegevoegd.
Term Bron ReferentieANV, lemma 16
Term Bron RelatieDocument  + en Verbaal (II)  +
Term Bron TitelArchiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)
Term Bron ToelichtingZie ook onder Verbaal (II).
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen