Universele verklaring over archieven

Toelichting

In september 2010 werd op de jaarlijkse rondetafelconferentie van de International Council of Archives (ICA) in Oslo de Universal Declaration on Archives aangenomen. De vergadering van directeuren van nationale archieven en voorzitters van nationale beroepsverenigingen liet zich inspireren door de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. In de verklaring, die gebaseerd is op de Canadase QuebecDeclaration on Archives, wordt onder meer het belang van archieven voor de samenleving en democratie benadrukt.

Fred van Kan, voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland (KVAN), kreeg van de sectie van beroepsverenigingen van de ICA (ICA SPA), de opdracht om het initiatief te nemen tot een Nederlandse vertaling. Samen met Hanneke van Aalst stelde hij op basis van de Engelse tekst een conceptvertaling op.

Om deze zo breed en open mogelijk beschikbaar te stellen voor opmerkingen en correcties opteren de KVAN en de sectie Archief en Hedendaags Documentbeheer van de VVBAD voor de ArchiefWiki. Het overeengekomen stappenplan is als volgt:

• maart tot begin juni 2011: de conceptvertaling op de ArchiefWiki ter beschikking stellen voor review;
• communicatie hierover in de respectieve e-nieuwsbrieven en tijdschriften (Archievenblad en Meta);
• afsluiting vertaling begin juni en goedkeuring door de KVAN op de KVAN-dagen (6-7 juni), goedkeuring door de VVBAD op de vergadering van sectiebestuur in diezelfde week (10 juni) of door afvaardiging op de KVAN-dagen;
• officiële publicatie van de tekst in Archievenblad en Meta.

Om correcties, reacties en opmerkingen voor iedereen goed zichtbaar te houden opteren we er voor ze eveneens op deze pagina te concentreren (ipv de gebruikelijke overleg-tab waar niet iedereen even vertrouwd mee is). Correcties kunnen in de tekst zelf, zolang duidelijk blijft wat de oorspronkelijke tekst was en wat de correctie is. Dit kan door de oorspronkelijke tekst door te halen en te laten volgen door de correctie in cursief. Laat deze bij voorkeur volgen door uw initialen en een eventuele genummerde referentie naar verduidelijkingen bij de overige reacties en opmerkingen onderaan.

Bvb: globale universele (TC) verklaring

Voor allerhande reacties en opmerkingen is er plaats voorzien onderaan deze pagina. Vergeet echter niet iedere reactie te ondertekenen met 4 tildes ("~~~~ ") of door deze knop: . Dit verduidelijkt meteen wie er bijdraagt aan de vertaling.

Wie absoluut niet vertrouwd is met een wiki, kan zijn of haar opmerkingen ook steeds per e-mail bezorgen.

Last but not least: alle reeds bestaande vertalingen kan je op de website van de ICA vinden.

Concept vertaling Universal Declaration on Archives

Universele verklaring over archieven

Archieven leggen besluiten, handelingen en herinneringen vast. Archieven vormen uniek en onvervangbaar erfgoed, doorgegeven van de ene generatie op de andere. Archieven worden vanaf hun vorming zo beheerd, dat zij hun waarde en betekenis behouden. Zij zijn gezaghebbende informatiebronnen, die verantwoord en transparant bestuurlijk handelen ondersteunen. Zij zijn essentieel in de ontwikkeling van de samenleving door het veilig stellen van en het bijdragen aan het individuele en collectieve individueel en collectief geheugen (EK1). Vrije toegang tot archieven verrijkt onze kennis van de samenleving, bevordert de democratie (EK2), beschermt de burgerrechten en verhoogt de kwaliteit van het leven.

Om deze redenen erkennen wij:

• de unieke waarde van archieven als authentiek getuigenis van bestuurlijk, cultureel en intellectueel handelen en als weerspiegeling van de ontwikkeling van de samenleving samenlevingen (cfr. EK1);

• het essentiële belang van archieven voor de ondersteuning van efficiënte, verantwoorde en transparante bedrijfsvoering, voor de bescherming van de (cfr. EK2) burgerrechten , voor de vorming van het individuele en collectieve individueel en collectief geheugen (cfr. EK1), voor het begrip van het verleden en voor het documenteren van het heden als leidraad voor het (cfr. EK2) toekomstig handelen;

• de verscheidenheid van archieven, die het mogelijk maakt in het vastleggen van alle aspecten van het menselijk handelen vast te leggen; (EK3)

• de verscheidenheid van formaten (HvS1) veelvormigheid waarin archieven worden gevormd, zoals papier, digitaal, audiovisueel enzovoort;

• de rol van archivarissen als opgeleide vakmensen die zich blijvend scholen, en die hunsamenleving samenlevingen (cfr. EK1-2) dienen door de vorming van archieven te begeleiden ondersteunen (EK), en door archieven te schonen selecteren (EK), te onderhouden (HvS2) in stand te houden en beschikbaar te stellen;

• de gedeelde (HvS3 + EK) gezamenlijke verantwoordelijkheid van iedereen - burgers, ambtenaren en bestuurders beslissers (EK), eigenaren of beheerders van openbare of particuliere archieven, archivarissen en andere informatiespecialisten - voor het beheer van archieven.

Daarom zetten wij ons in om samen te werken opdat:

• er landelijk goed nationaal archiefbeleid en archiefwet- en regelgeving wordt worden (EK) geformuleerd (HvS4 + EK) aanvaard en uitgevoerd gehandhaafd (EK);

• het beheer van archieven op waarde geschat wordt en deskundig wordt uitgevoerd door alle instanties die archieven vormen en gebruiken bij de uitvoering van hun activiteiten (EK), ongeacht of ze een publieke of een private taak hebben (HvS5) uitvoeren;

• voldoende middelen beschikbaar worden gesteld voor een goed beheer van archieven, inclusief het aanstellen van gekwalificeerd personeel daartoe opgeleide vakmensen;

• archieven zodanig beheerd en bewaard worden dat hun authenticiteit, betrouwbaarheid, integriteit en bruikbaarheid gewaarborgd zijn;

• archieven toegankelijk worden gemaakt voor iedereen, met inachtneming van de relevante wet- en regelgeving en van de rechten van individuen, archiefvormers, eigenaren en gebruikers van archieven;

• archieven worden gebruikt om bij te dragen aan de bevordering van verantwoord burgerschap.

Algemene vergadering van de International Council on Archives (ICA), Oslo, Noorwegen, 17 september 2010

Reacties en opmerkingen

• Opmerkingen van Archivarius 19 mrt 2011 12:23 (UTC), waarbij de bestaande tekst is doorgehaald en de voorstellen tot wijzing cursief zijn weergegeven. Het betreft deze woorden:
  • (HvS1) multiplicity of formats: veelvormigheid
  • (HvS2) maintaining: in stand te houden
  • (HvS3) collective: gezamenlijke
  • (HvS4) adopted: aanvaard
  • (HvS5) conducting: uitvoeren

• Opmerkingen van Erik Ketelaar via email van 15 mrt 2011 21:10. De bestaande tekst werd doorgehaald en in cursief gecorrigeerd met eventuele verwijzing naar één van onderstaande opmerkingen:
  • EK1: Er bestaan meerdere collectieve geheugens.
    
  • EK2: De vertaling is nogal kwistig met lidwoorden waar de Engelse tekst juist zuinig mee is.
    
  • EK3: Ik denk dat de opstellers het anders begrepen hebben dan de vertalers.