Oorkonde

Uit ArchiefWiki
Ga naar: navigatie, zoeken


Inhoud

Omschrijving

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een Oorkonde (I) is een akte.

Toelichting
* Voor het begrip akte vindt men ook de term oorkonde, die in de archivistiek ter vermijding van verwarring in deze betekenis wordt vermeden.
Gerelateerde termen
* akte, archivistiek
Referentie
* ANV, lemma 9.

Internationale terminologie

Relatie(s)

Verwijzing(en)

Illustratie(s)

Oude terminologie


Omschrijving

Archiefterminologie

Oorkonde

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een Oorkonde (I) is een akte.

Toelichting

  • Voor het begrip akte vindt men ook de term oorkonde, die in de archivistiek ter vermijding van verwarring in deze betekenis wordt vermeden.

Overgenomen uit

  • ANV, lemma 9.

Een Oorkonde (II) is een verklaring, in plechtige vorm opgesteld.

Overgenomen uit

  • ANV, lemma 68.


Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)

Een oorkonde is een in plechtige vorm opgesteld akte.

Toelichting

  • De term oorkonde (zie NAT, lemma 14) wordt uitsluitend gebruikt in de diplomatiek; archivistisch worden oorkonden beschreven als akten.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)

Een oorkonde is een in plechtige vorm opgesteld akte.

Toelichting

  • De omschrijving van het begrip oorkonde, die de Handleiding in § 92 geeft, heeft het bezwaar, dat zij te zeer is beïnvloed door het Duitse spraakgebruik, waarin dit begrip een ruimere betekenis heeft dan in de Nederlandse vaktaal; zij geldt naar onze begrippen eerder voor akten.
  • De hier gegeven omschrijving ziet de oorkonde als een species van het genus akte en zoekt het kenmerkende in de plechtige vorm. Een nadere omschrijving van het begrip "plechtige vorm" behoort tot het gebied van de oorkondenleer en dient daarom hier buiten beschouwing te blijven.

Overgenomen uit

  • NAT, lemma 14.


Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)

Oorkonden zijn geschrevene stukken, die men in den daartoe bestemden vorm opmaakt, opdat zij als bewijs van het daarin vermelde zullen kunnen dienen.

Toelichting

  • Het begrip oorkonde is reeds menigmaal en op zeer verschillende wijzen gedefiniëerd. In deze Handleiding wordt het begrip oorkonde in zijn engere beteekenis genomen, niet in de beteekenis van "schriftelijk gedenkstuk der oudheid", — eene beteekenis, waarbij oorkonde wordt gesteld tegenover narratieve geschiedbron (Giry, Manuel de diplomatique, b1z. 3-6).
  • De bovenvermelde definitie, door Jhr. Mr. Th. van Riemsdijk ontleend aan H. Bresslau, Handbuch der Urkundenlehre, I1, b1z. 1, en verdedigd in den Nederlandschen Spectator, 1890, b1z. 274, komt ons zeer gelukkig voor, omdat daarin wordt gewezen op de essentiëele eischen, welke men aan eene oorkonde in de engere beteekenis moet stellen.
  • De oorspronkelijke beteekenis van oorkonden is getuigen: eene oorkonde is dus eigenlijk een getuigenis; intusschen is het woord hier in meer uitgebreiden zin gebezigd, zoodat notariëele akten er ook onder begrepen zijn.

Commentaar

  • In deze betekenis is de term thans verouderd, zie NAT, lemma 14, Lexicon, lemma 38 en ANV, lemma 9.

Overgenomen uit

Relaties

Externe verwijzingen

Voorbeeld

Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen