Beschikking

Uit ArchiefWiki
Ga naar: navigatie, zoeken


Inhoud

Omschrijving

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een beschikking is een

Besluit door een overheidsorgaan betreffende een bijzonder geval.

Toelichting
* Beschikkingen hebben vaak de vorm van een afschrift van een besluit, als bijlage bij een geleidebrief, maar vaak ook de vorm van een brief.

  • Een door de Koning ondertekende beschikking is een Koninklijk besluit (III). Zie voor Koninklijk besluit (I) onder besluit, en voor Koninklijk besluit (II) onder verordening.
  • Een beschikking door een gerecht, waarop hoger beroep mogelijk is, is een vonnis. Een verouderd synoniem is sententie. Een vonnis van een hoger gerecht is een arrest.
  • In de Franse tijd heette de beschikking arrêté.
  • Zeer veel voorkomende beschikkingen zijn de vergunning en de benoeming. Naar de functie voor de belanghebbende zijn deze stukken akten. Bij de benoeming wordt de functie gewoonlijk weergegeven als akte van benoeming (maar ook gebruikelijk is benoemingsbesluit), bij de vergunning wordt de functie gewoonlijk weggelaten.
  • In het verleden werd de beschikking in de vorm van een aantekening op een ander stuk geschreven of op een erbij te voegen blad papier, met de benaming apostille, renvooi of kantbeschikking.
  • Voor 1798 werden beschikkingen op een rekest of verzoekschrift geschreven, waarvoor ook de verouderde term appointement werd gebruikt, en vervolgens aan de rekwestrant teruggezonden. Bij het omschrijven van de redactionele vorm van een archiefstuk gaat men uit van de functie ervan, welke de plaats in het archief bepaalt; een rekest voorzien van een beschikking is dus een beschikking.


Gerelateerde termen
* Besluit, Afschrift, Bijlage, Geleidebrief, Koninklijk besluit (III), Koninklijk besluit (I), Koninklijk besluit (II), Verordening, Vonnis, Sententie, Arrest, Arrêté, Akte, Vergunning, Benoeming, Benoemingsbesluit, Aantekening, Apostille, Renvooi, Kantbeschikking, Rekest, Verzoekschrift, Appointement
Referentie
* ANV, lemma 100

Internationale terminologie

Relatie(s)

Verwijzing(en)

Illustratie(s)

Oude terminologie


Omschrijving

Archiefterminologie

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een beschikking is een

Besluit door een overheidsorgaan betreffende een bijzonder geval.

Toelichting

  • Beschikkingen hebben vaak de vorm van een afschrift van een besluit, als bijlage bij een geleidebrief, maar vaak ook de vorm van een brief.
  • Een door de Koning ondertekende beschikking is een Koninklijk besluit (III). Zie voor Koninklijk besluit (I) onder besluit, en voor Koninklijk besluit (II) onder verordening.
  • Een beschikking door een gerecht, waarop hoger beroep mogelijk is, is een vonnis. Een verouderd synoniem is sententie. Een vonnis van een hoger gerecht is een arrest.
  • In de Franse tijd heette de beschikking arrêté.
  • Zeer veel voorkomende beschikkingen zijn de vergunning en de benoeming. Naar de functie voor de belanghebbende zijn deze stukken akten. Bij de benoeming wordt de functie gewoonlijk weergegeven als akte van benoeming (maar ook gebruikelijk is benoemingsbesluit), bij de vergunning wordt de functie gewoonlijk weggelaten.
  • In het verleden werd de beschikking in de vorm van een aantekening op een ander stuk geschreven of op een erbij te voegen blad papier, met de benaming apostille, renvooi of kantbeschikking.
  • Voor 1798 werden beschikkingen op een rekest of verzoekschrift geschreven, waarvoor ook de verouderde term appointement werd gebruikt, en vervolgens aan de rekwestrant teruggezonden. Bij het omschrijven van de redactionele vorm van een archiefstuk gaat men uit van de functie ervan, welke de plaats in het archief bepaalt; een rekest voorzien van een beschikking is dus een beschikking.

Commentaar

  • In de negentiende eeuw werd een beschikking veelal dispositie genoemd.

Bron

  • ANV, lemma 100.

Lexicon van Nederlandse Archieftermen (1983)

Een beschikking is een besluit, genomen ten aanzien van een bijzonder geval.

Toelichting

  • Hie ook de toelichting onder verordening.
  • De verordening ligt op het vlak van de wetgeving; beschikkingen treft de overheid in haar uitvoerende functies.
  • Beschikkingen zijn niet aan één bepaalde vaste vorm gebonden. Zij kunnen vervat zijn in de vorm van een resolutie van een Statencollege (vóór 1798), een Koninklijk besluit of een besluit van een college van burgemeester en wethouders. In dergelijke gevallen verdient het de voorkeur bij de beschrijving uit te gaan van die vorm. Dus; "Koninklijk besluit, waarbij ...", in plaats van: "Beschikking van Koningin Beatrix, waarbij ...".
  • Een veelvoorkomende soort beschikking is de vergunning (zie ook de toelichting onder akte).
  • De termen apostille (kantbeschikking) en appointement zijn verouderd.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)

Een beschikking is een schriftelijke wilsuiting ten aanzien van een bijzonder geval.

Toelichting

  • Hoewel een beschikking oorspronkelijk placht te worden gesteld op het verzoekschrift, waarop werd beschikt, en daarmee dus een geheel vormde, moet deze beperking voor latere tijden vervallen.
  • De beperking tot het bijzondere geval bepaalt het onderscheid met de verordening, die een algemene werking heeft.

Overgenomen uit

  • NAT, lemma 19.

Relaties

NT: Vergunning

Externe verwijzingen

Voorbeeld

Feiten over BeschikkingRDF-feed
Term Bron OmschrijvingEen beschikking is een Besluit door een overheidsorgaan betreffende een bijzonder geval.
Term Bron ReferentieANV, lemma 100
Term Bron RelatieBesluit  +, Afschrift  +, Bijlage  +, Geleidebrief  +, Koninklijk besluit (III)  +, Koninklijk besluit (I)  +, Koninklijk besluit (II)  +, Verordening  +, Vonnis  +, Sententie  +, Arrest  +, Arrêté  +, Akte  +, Vergunning  +, Benoeming  +, Benoemingsbesluit  +, Aantekening  +, Apostille  +, Renvooi  +, Kantbeschikking  +, Rekest  +, Verzoekschrift  + en Appointement  +
Term Bron TitelArchiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)
Term Bron ToelichtingBeschikkingen hebben vaak de vorm van een Beschikkingen hebben vaak de vorm van een afschrift van een besluit, als bijlage bij een geleidebrief, maar vaak ook de vorm van een brief.
  • Een door de Koning ondertekende beschikking is een Koninklijk besluit (III). Zie voor Koninklijk besluit (I) onder besluit, en voor Koninklijk besluit (II) onder verordening.
  • Een beschikking door een gerecht, waarop hoger beroep mogelijk is, is een vonnis. Een verouderd synoniem is sententie. Een vonnis van een hoger gerecht is een arrest.
  • In de Franse tijd heette de beschikking arrêté.
  • Zeer veel voorkomende beschikkingen zijn de vergunning en de benoeming. Naar de functie voor de belanghebbende zijn deze stukken akten. Bij de benoeming wordt de functie gewoonlijk weergegeven als akte van benoeming (maar ook gebruikelijk is benoemingsbesluit), bij de vergunning wordt de functie gewoonlijk weggelaten.
  • In het verleden werd de beschikking in de vorm van een aantekening op een ander stuk geschreven of op een erbij te voegen blad papier, met de benaming apostille, renvooi of kantbeschikking.
  • Voor 1798 werden beschikkingen op een rekest of verzoekschrift geschreven, waarvoor ook de verouderde term appointement werd gebruikt, en vervolgens aan de rekwestrant teruggezonden. Bij het omschrijven van de redactionele vorm van een archiefstuk gaat men uit van de functie ervan, welke de plaats in het archief bepaalt; een rekest voorzien van een beschikking is dus een beschikking. an een beschikking is dus een beschikking.
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen