Akte
Uit ArchiefWiki
Inhoud |
Omschrijving
Archiefterminologie
Archiefstuk opgemaakt om als bewijs van het daarin gestelde te dienen.
Toelichting
- De akte wordt gedefinieerd als een bijzondere vorm van een archiefstuk, namelijk met een vooropgezette functie van bewijs, waarbij de redactionele vorm secundair is.
- In beschrijvingen gebruikt men gewoonlijk een zo nauwkeurig mogelijke omschrijving van de redactionele vorm, waarbij het begrip "akte (van)" wordt weggelaten. Bij akten afgegeven door de overheid zijn dat vaak beschikkingen.
- In privaatrechterlijke rechtsbetrekkingen wordt onderscheid gemaakt tussen a. de authentieke akte, die is opgemaakt en afgegeven door een daartoe wettelijk bevoegde functionaris, bijvoorbeeld de ambtenaar van de burgerlijke stand, notaris, griffier van een rechtscollege en deurwaarder, en b. de onderhandse akte die tussen de partijen onderling wordt opgemaakt. Voorbeelden van authentieke akten zijn: (niet holografisch) testament, exploot, dagvaarding, vonnis. Zie verder onder verklaring, proces-verbaal, kwijtschrift en overeenkomst. De redactionele vorm van de authentieke akten is meestal die van het proces-verbaal. Zij zijn vaak subjectief of in de eerste persoon gesteld.
- Akten opgemaakt door rechtscolleges voor 1796 in België, Nederlands Limburg en Zeeuws-Vlaanderen en voor 1809 in Nederland werden wel als brief betiteld, met als verzamelnaam schepenbrief; ter vermijding van verwarring met de moderne brief is dat niet meer gebruikelijk. Restanten van dit gebruik zijn de geloofsbrief en de vrachtbrief.
- Voor het begrip akte vindt men ook de term oorkonden (zie onder verklaring) die in de archivistiek ter vermijding van verwarring in deze betekenis wordt vermeden.
- Documenten opgemaakt met een ander doel dan bewijs, maar die achteraf wel als bewijs kunnen dienen, zijn geen akten, bijvoorbeeld een aantekening of agenda (I) of (II).
- Zie voor het gebruik van de term akten als verzamelnaam voor resoluties en notulen onder notulen.
Bron
- ANV, lemma 9.
Relaties
UF: Oorkonde (I), Schepenbrief,
NT: Authentieke akte, Onderhandse akte, Proces-verbaal, Verklaring,
RT: Bevelschrift, Charter, Chirograaf, Grosse, Kantmelding, Protocol,
